Hà Nội ban hành nhiều chính sách ưu đãi mới hỗ trợ nghệ nhân và làng nghề

HĐND TP Hà Nội vừa ban hành Nghị quyết quy định các chính sách hỗ trợ, bảo tồn và phát triển làng nghề cũng như ngành nghề nông thôn trên địa bàn. Theo đó, các chính sách này bao gồm nhiều lĩnh vực, từ đào tạo, tập huấn, hỗ trợ nghệ nhân đến khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ và di dời cơ sở sản xuất trong khu dân cư.

Công nhân làm khảm trai ở làng nghề Chuyên Mỹ, Hà Nội. Ảnh Công Phương

Trong chương trình tập huấn nghiệp vụ quản lý, hợp đồng, chuỗi cung ứng và phát triển thị trường, ngân sách hỗ trợ chi phí in ấn tài liệu, giáo trình, văn phòng phẩm, nước uống, thuê phương tiện đi thực tế, hội trường, trang thiết bị và vật tư thực hành (nếu có). Chi phí được xác định theo đơn giá, định mức hiện hành hoặc theo hợp đồng thực tế. Thù lao cho giảng viên, hướng dẫn viên được tính theo trình độ chuyên môn: giảng viên tiến sĩ, nghệ nhân cấp tỉnh/TP nhận 1.200.000 đồng/buổi; thạc sĩ hoặc tương đương nhận 1.000.000 đồng/buổi; kỹ sư và tương đương nhận 600.000 đồng/buổi. Ngoài ra, giảng viên còn được hỗ trợ chi phí đi lại và ăn uống.

Học viên tham gia tập huấn được hỗ trợ tiền ăn 100.000 đồng/ngày và chi phí đi lại 150.000 đồng/lớp nếu học xa nơi cư trú trên 15 km. Thời gian tập huấn kéo dài 3 ngày, trong đó 2 ngày lý thuyết và 1 ngày thực hành. Nguồn kinh phí từ ngân sách cấp xã và TP.

Đối với nghệ nhân thủ công mỹ nghệ, việc hỗ trợ một lần được áp dụng khi họ được phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân Nhân dân”, “Nghệ nhân Ưu tú” hoặc “Nghệ nhân Hà Nội”. Cụ thể, Nghệ nhân Nhân dân được 40 triệu đồng/người, Nghệ nhân Ưu tú 30 triệu đồng/người và Nghệ nhân Hà Nội 20 triệu đồng/người. Nghệ nhân tham gia truyền nghề được bồi dưỡng thêm: 500.000 đồng/buổi đối với Nghệ nhân Nhân dân, 300.000 đồng/buổi với Nghệ nhân Ưu tú và Nghệ nhân Hà Nội.

Chính sách cũng hỗ trợ tổ chức, cá nhân tham gia đoàn công tác đi kết nối vùng nguyên liệu, tìm kiếm thị trường cho làng nghề theo kế hoạch được duyệt. Các chi phí đi lại, lưu trú, thuê phòng nghỉ và tổ chức hội nghị, hội thảo sẽ được thanh toán 100%.

Đối với doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ gia đình trên địa bàn, khi mua mới máy móc, thiết bị hoặc dây chuyền sản xuất tiên tiến, ngân sách hỗ trợ 50% chi phí nhưng không quá 500 triệu đồng/cơ sở, với điều kiện máy móc có nguồn gốc rõ ràng và đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật. Ngoài ra, chính sách hỗ trợ di dời các cơ sở sản xuất trong khu dân cư, cơ sở ngành nghề không khuyến khích phát triển tại làng nghề, tới các khu công nghiệp, cụm công nghiệp được phê duyệt.

(Ảnh minh họa)

Hà Nội hiện là “đất trăm nghề” với 1.350 làng nghề, làng có nghề, hội tụ 6/7 nhóm ngành nghề trên cả nước. Thành phố đã công nhận 337 làng nghề, nghề truyền thống và làng nghề truyền thống, trong đó có 100 làng nghề OCOP. Hai làng nghề tiêu biểu là gốm sứ Bát Tràng và dệt lụa Vạn Phúc, được Hội đồng Thủ công Thế giới công nhận là thành viên của mạng lưới các TP thủ công sáng tạo toàn cầu.

Đến hết năm 2024, Hà Nội có 351 nghệ nhân, gồm 16 Nghệ nhân Nhân dân, 51 Nghệ nhân Ưu tú và 284 Nghệ nhân Hà Nội. Toàn TP hiện có 47 hội làng nghề, 3 hiệp hội và 7 câu lạc bộ làng nghề. Các sản phẩm thủ công mỹ nghệ đa dạng, chất lượng tốt, nhiều mặt hàng có khả năng cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế, tạo việc làm cho khoảng 800.000 lao động với mức thu nhập từ 5–8 triệu đồng/tháng. Doanh thu hàng năm từ làng nghề đạt trên 24.000 tỷ đồng, sản phẩm xuất khẩu sang 89 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Thành công trên có được nhờ các chủ trương của Đảng và chính sách hỗ trợ từ Trung ương và TP. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cũng bộc lộ một số bất cập: quy hoạch chưa đồng bộ, ô nhiễm môi trường, thiếu nguyên liệu, công nghệ lạc hậu, ứng dụng KHCN và chuyển đổi số hạn chế, chế độ đãi ngộ nghệ nhân chưa phù hợp và chất lượng nhân lực chưa bảo đảm.

Luật Thủ đô 2024 cũng đã giao HĐND TP thẩm quyền quy định các biện pháp hỗ trợ di dời cơ sở sản xuất và mức hỗ trợ cao hơn quy định hiện hành trong các lĩnh vực làng nghề, kinh tế tập thể. Nghị quyết của HĐND TP nhằm cụ thể hóa các nội dung này, tạo cơ sở pháp lý triển khai các chính sách hỗ trợ, bảo tồn và phát triển làng nghề, góp phần duy trì và phát triển bền vững ngành nghề truyền thống tại Hà Nội.

“Để đứng vững trong thị trường hội nhập, để làng nghề phát triển bền vững thì các làng nghề Hà Nội cần chuyển từ tư duy “làm nghề” sang tư duy “làm thương hiệu”. Trước hết là nâng cao chất lượng sản phẩm, phải coi chất lượng là cốt lõi, là đạo đức của người thợ. Song song đó là đổi mới thiết kế, mẫu mã, kết hợp tinh hoa thủ công với xu hướng thẩm mỹ hiện đại, để sản phẩm vừa truyền thống, vừa đương đại.”

Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội Hà Thị Vinh.

Khánh Minh (Theo Thời Trang Vàng)